Onycholiza paznokci

Onycholiza paznokci

Niekiedy płytka paznokciowa zaczyna przybierać nienaturalnie biały lub żółty kolor. Wiele osób, gdy zauważy taką zmianę w wyglądzie swoich paznokci, podejrzewa, że powodem tego jest niedobór witamin i minerałów w organizmie. Rzadko kiedy jednak mają rację. Biały lub żółty kolor paznokci jest bowiem charakterystycznym objawem onycholizy – przypadłości, która polega na oddzieleniu się płytki paznokciowej od łożyska. Bezpośrednią przyczyną onycholizy może być choroba, ale równie dobrze do zmiany barwy płytki może doprowadzić kontakt z substancją chemiczną.

Z dalszej części artykułu dowiesz się, czym jest onycholiza i po czym ją rozpoznać. Poznasz również możliwe przyczyny onycholizy. Przedstawimy Ci również możliwości w zakresie leczenia i doradzimy, jak pielęgnować zmienione chorobowe paznokcie w warunkach domowych.

Onycholiza – choroba paznokci. Charakterystyka

Onycholiza paznokciOnycholiza jest stanem, kiedy dochodzi do odklejenia czy też odwarstwienia się płytki paznokciowej od łożyska i przedostawania się w to miejsce powietrza. Dolegliwość może pojawić się w obrębie części dystalnej lub bocznej paznokcia albo w obu jednocześnie. Równie często pojawia się u stóp, co i u dłoni – w tej kwestii nie ma żadnej reguły. Choć onycholizę obserwuje się u obu płci, zdecydowanie częściej rzeczona przypadłość dotyka kobiety.
Cały proces onycholizy przebiega dość powoli, ale zmiany z biegiem czasu robią się coraz większe. Zaczyna się zwykle od wolnego brzegu paznokcia lub od jego boków. Onycholiza może występować na jednym lub kilku paznokciach naraz. Nierzadko po dłuższym czasie od momentu wystąpienia dolegliwości, płytka paznokciowa nie jest w stanie samoistnie przykleić się do łożyska, gdyż przeszkadza w tym zrogowacenie.

Objawy onycholizy

Rozpoznanie onycholizy w dużej mierze opiera się na obserwacji zmian w wyglądzie paznokci. Początkowo są mało charakterystyczne i trudne do identyfikacji, w czym nie pomaga regularnie wykonywany manicure lub pedicure. Z biegiem czasu jednak zmiany robią się na tyle wyraźne, że nie da się nie zauważyć, że z paznokciami dzieje się coś niedobrego.
Przy onycholizie na początku wzdłuż boku lub górnej krawędzi paznokcia pojawia się białawe zabarwienie, które postępuje w głąb. Powodem tego jest oddzielenie się płytki paznokciowej od łożyska, przez co przedostaje się pod nią powietrze. Później w wyniku zakażenia barwa paznokcia zmienia się na żółtą, szarą lub brązową i często tworzą się również złogi łuszczącego się naskórka.
Zazwyczaj odwarstwienie paznokcia jest bezbolesne. Dalsze postępowanie onycholizy może jednak wywołać dolegliwości bólowe. Po usunięciu zmienionej chorobowo płytki paznokciowej może pojawić się przykry zapach.

Onycholiza – przyczyny

W większości przypadków jednoznaczne wskazanie przyczyny onycholizy jest bardzo trudne. Wszystko dlatego, że rozwój przypadłości wpływ ma bardzo wiele czynników, w tym m.in.:

  • skłonność genetyczna – onycholizę mogą wywoływać dziedziczne zaburzenia występujące w budowie palców, które zaburzają przyleganie płytki paznokciowej do łożyska;
  • urazy mechaniczne – permanentny ucisk na paznokcie z zewnątrz wywoływany np. przez zbyt ciasne obuwie może zainicjować proces odklejania się paznokcia od łożyska, podobnie jak jednorazowe uderzenie;
  • substancje chemiczne – stosowanie lakierów do paznokci i zmywaczy może osłabić strukturę płytki, zwiększyć jej podatność na uszkodzenia, a tym samym ryzyko wystąpienia onycholizy.

Choroby wywołujące onycholizę

Onycholizę mogą wywoływać również choroby o różnorakim podłożu takie jak:

  • łuszczyca,
  • atopowe zapalenie skóry,
  • choroby tarczycy,
  • cukrzyca,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • choroby wirusowe (np. opryszczka, półpasiec),
  • choroby bakteryjne (np. zakażenie pałeczką ropy błękitnej),
  • choroby pasożytnicze (np. świerzb),
  • choroby grzybicze,
  • niedokrwistość,
  • kiła,
  • rak płuc.

Do rozwoju onycholizy może przyczynić się także niedobór żelaza lub przyjmowanie niektórych leków.

Rodzaje onycholizy

Wyróżnia się trzy rodzaje onycholizy.

  • Pierwotna – związana jest ze zbyt częstym stosowaniem preparatów do paznokci o działaniu pielęgnacyjnym. Mowa tutaj o produktach stosowanych do wykonania manicure hybrydowego, akrylowego czy żelowego, ale też o odżywkach do paznokci, które mają w swoim składzie formaldehyd. Ryzyko wystąpienia jest tym większe, im dłuższe są paznokcie.
  • Wtórna – pojawia się wtedy, gdy organizm zmaga się z chorobą typu łuszczyca, cukrzyca, niedoczynność lub nadczynność tarczycy czy liszaj płaski. Niezwykle istotne jest, aby stale kontrolować stan płytek paznokciowych, gdyż okazuje się, że nierzadko to właśnie po ich wyglądzie można ocenić, że w organizmie rozwinęła się jakaś choroba.
  • Polekowa – występuje na skutek przyjmowania niektórych leków, w tym np. leków stosowanych w przebiegu łuszczycy czy trądziku. Dolegliwość może stać się skutkiem ubocznym przyjmowania antybiotyków z grupy tetracyklin, przeznaczonych do leczenia chorób skórnych.

Onycholiza – leczenie

W przypadku podejrzenia onycholizy stan paznokci powinien ocenić dermatolog lub podolog. Biorąc pod uwagę jego wiedzę i doświadczenie, łatwiej będzie mu rozpoznać przypadłość, jak i wskazać ewentualną przyczynę jej wystąpienia. A w leczeniu onycholizy znalezienie przyczyny powstawania zmian odgrywa niebagatelną rolę, gdyż wyeliminowanie jej przyspiesza cały proces. Po rozpoznaniu czynnika wywołującego onycholizę łatwiej jest też specjaliście dobrać odpowiednią dla pacjenta terapię.
Jak leczyć onycholizę? Oprócz wyeliminowania przyczyny wystąpienia konieczne jest oczyszczanie i odżywianie paznokci we właściwy sposób, a także pobudzanie łożyska do regeneracji. Przede wszystkim zaleca się obcięcie paznokci na krótko i zrezygnowanie przynajmniej na jakiś czas z ich malowania i stosowania odżywek. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby paznokcie zawsze były suche – w miarę możliwości powinno się unikać moczenia dłoni.

Mając na uwadze stan paznokci, specjalista z zakresu podologii lub dermatolog może zalecić wykonanie badania mikrobiologicznego, które pozwoli ustalić, czy nie doszło do rozwoju infekcji bakteryjnej. Jeśli tak, konieczne będzie wdrożenie leczenia przeciwbakteryjnego. Może się również okazać, że zmieniony chorobowo fragment paznokcia lub całą płytkę trzeba usunąć – wtedy wykonywany jest zabieg chirurgiczny. W przypadku wystąpienia powikłań lub zakażenia pomocna może okazać się antybiotykoterapia. Specjalista może również zalecić stosowanie różnego rodzaju preparatów, które przyspieszą regenerację paznokci.

Jak zapobiegać powstawaniu onycholizy? Profilaktyka

Aby uniknąć onycholizy, musisz przede wszystkim położyć nacisk na pielęgnację paznokci. Powinieneś pamiętać o systematycznym skracaniu paznokci w prawidłowy sposób, najlepiej korzystając przy tym z pomocy podologa. Odpowiednia długość ma szczególne znaczenie przy stopach, gdyż podczas chodzenia w butach siła nacisku powinna opierać się na opuszku palca, a nie na płytce paznokciowej. 

Nie zaleca się długotrwałego nakładania na paznokcie preparatów takich jak lakiery hybrydowe. Przez malowanie paznokci płytka staje się mniej elastyczna, przez co jest bardziej podatna na urazy. W kwestii pielęgnacji paznokci na co dzień najlepiej, abyś skonsultował się z podologiem, który fachowym okiem oceni ich stan i doradzi, po jakie kosmetyki powinieneś sięgać, aby poprawić kondycję płytki paznokciowej.

W przypadku stóp należy pamiętać o noszeniu wygodnego, dopasowanego do stóp obuwia. Jeśli trudno jest Ci znaleźć odpowiednie buty, zaopatrz się w specjalistyczne wkładki ortopedyczne, które powinny rozwiązać ten problem. W razie wystąpienia deformacji w obrębie stóp sięgnij po ortezy, które odciążą wybrane partie, niwelując ból i ograniczając ryzyko wystąpienia onycholizy i innych problemów.